• ĐẠI HỒI: HƯƠNG LIỆU BỔ THẬN, TRỊ LIỆT DƯƠNG….

    Đại Hồi - IIIcium verum Hook.f … thuộc họ Hồi (IIIciaceae), còn gọi là bát giác hồi hương, có hình dạnh như ngôi sao 8 cánh, với mùi thơm đặc trưng dùng là phụ liệu cho thức ăn, giúp tăng sự thèm ăn, có giá trị dinh dưỡng đặc thù. Cùng với tiểu hồi, riềng, hoa triêu, vỏ quế phối hợp lại tán mịn thành “Ngũ vị hương”, là chất điều vị thường dùng cho thịt, cá và rau. Mùi hương có từ tinh dầu (tức dầu Olewn Anisi Stellati), có thành phần chính là anethole.

    Về tính năng, đại hồi có vị cay ngọt, tính ấm, đi vào kinh tỳ và thận. Có tác dụng lý khí, hành khí, giảm đau, tán hàn, kiện tỳ vị. Với tác  dụng hành khí ấm vị nên dùng chữa đau dạ dày do lạnh, tức ngực buồn nôn; Với tạc dụng ôn trung tiện tỳ, chữa các chứng như lạnh đau trong bụng, bụng đau đì lạnh, bụng trướng … Với tạc dụng ôn dương bổ thận để chữa các chứng thận dương hư suy, đau lưng liệt dương, tiêu chảy …

    Thực nghiệm chứng minh, đại hồi có tác dụng ức chế hơi mạnh với các vi khuẩn gram (+) như Staphylococus aureus ( tụ cầu vàng ), Pneumococcus ( viêm phổi ), Klebs – Lofflers bacillus (bạch hầu) và các vi khuẩn gram (-) như Bacillus subtilis, E.Coli, Vibrio cholera (tả), Salmonella typhi (thương hàn), Salmonella paratyphi ( phó thương hàn), Dysentery bacillcus ( kiết lỵ ) …, qua đó, chứng minh đại hồi có tác dụng tiêu viêm kháng khuẩn tốt.

    Thành phần tinh dầu trong đại hồi có tác dụng kích thích mạch máu thần kinh đường ruột, thúc đẩy bài tiết dịch vị, tăng nhu động đường ruột, bài trừ thấp trệ tồn đọng bên trong, nên có hiệu quả hành khí kiện tỳ; đôi khi chức năng nhu động đường ruột sau khi hưng phấn lại giảm dần, do vậy, giúp ích cho việc giảm co thắt đường ruột mà tạo giảm đau.

     

    Đại hồi

     

    Anethole trong đại hồi thúc đẩy tế bào tủy trong cơ thể để tạo ra huyết, có tác dụng tăng số lượng bạch cầu thấy rõ, chủ yếu tăng tế bào hạt trung tính, có thể giúp dự phòng chứng suy giảm bạch cầu.

    Đại hồi thường dùng trị nôn mửa và tiêu chảy, bụng đầy trướng, đau ruột sán khí( đau xuyên bụng dưới lên), đái dầm, tiểu nhiều, ngộ độc thịt cá, trị tay chân nhức mỏi, đau lưng, liệt dương.

    . Cảm hàn, đau bụng tiêu chảy:

         - Hồi hương tán bột, uống với rượu mỗi lần 5g, ngày 3 lần

         - Dùng tinh dầu hồi 4 giọt/lần, ngày 3 lần.

    . Đau dạ dày, nôn mửa, đau sán khí: Bài thuốc” Tam hương ấm: gồm hồi hương 8 cánh 10g, tiểu hồi 10g, nhủ hương 3g, sắc uống, ngày 1 thang, dùng liền 3-5 ngày.

     

    Hoa tiểu hồi

    Tiểu hồi

     

    . Hôi miệng, thở hôi: Hoa hồi nhai nuốt, mỗi ngày vài cánh.

    . Đau lưng, liệt dương không cương, tiêu chảy:

         - Đại hồi( bỏ hạt) tẩm nước muối sao, tán nhỏ, mỗi lần dùng 10g với rượu.

         - Đại hồi sao, tán bột, mỗi lần dùng 6g, uống với rượu hay nước muối nhạt, ngày 2 lần, dùng liền 1-3 tuần.

    . Cổ trướng và thũng trướng:

         - Đại hồi 2g, hạt bìm bìm đen 8g, tán bột, uống 3 lần/ ngày, dùng liền 3 ngày.

         - Đại hồi 30g, tiểu hối 30g, tán bột, nhét vào bàng quang heo, bỏ vào thố, dùng rượu nấu nhừ, ăn ngày 2 lần, dùng liền 1 tuần.

         - Đại tiểu tiện không lợi: đại hồi 2g, bìm bìm đen 8g, tán bột, uống 4g/ lần với nước gừng, ngày 3 lần.

     

    (Lương y Bàng Cẩm)